Uçuşan Fikirler Blogu Yazılar

Haydi mi, Hayde mi? Bir Kelimenin Küresel ve Yerel Yolculuğu Bursa’da, bir kafede arkadaşlarımla çay içerken, sohbetin ortasında “Haydi mi, hayde mi?” meselesi gündeme geldi. Herkesin cevabı farklıydı, hatta iki seçenek arasında bayağı bir çekişme oldu. Bazı arkadaşlarım “Hayde” derken, bazıları “Haydi”nin daha doğru olduğunda ısrar etti. O an aklıma bir şey takıldı: Peki ya bu kelime, küresel ve yerel açıdan nasıl farklılıklar gösteriyor? Hani sadece bizim dilimize özgü bir şey mi, yoksa başka kültürlerde de benzer çatışmalar var mı? Gelin, bu soruları birlikte keşfedelim. Haydi mi, Hayde mi? Türkiye’deki Kullanım Türkiye’de, özellikle sosyal medyada, “Haydi mi, Hayde mi?” sorusu…

Halka Mal Edilmek Ne Demek? İzmir’de, 25 yaşında, espri yapmayı seven ve her anı derin derin düşünen bir genç yetişkin olarak, bazen kendimi birkaç kelime yüzünden bir konuya takılmış buluyorum. Bu yazı da, tam olarak böyle bir anın ürünüdür. “Halka mal edilmek” gibi bir tabir var ya, ne anlama geliyor, bu gerçekten ne demek? Yoksa sadece “herkesin tanıdığı kişi olmak” mı? Herkesin dilinde bir laf, sosyal medya fenomenlerinden sokak röportajlarına kadar herkesin kullandığı, fakat derinlemesine düşünmeden de çok kolayca geçtiğimiz bir kavram. Hadi, gelin birlikte buna eğlenceli ve düşündürücü bir gözle bakalım. “Halka Mal Edilmek” Derken Ne Demek İstiyoruz? Bir…

Gelecek Perspektifi Ne Demek? Gelecek, hepimizin hayatında var olan ama çoğu zaman biraz belirsiz bir kavram. Gelecek perspektifi dediğimizde, aslında geleceği nasıl gördüğümüz, nasıl tahmin ettiğimiz ve bu tahminlere göre bugünden nasıl adımlar attığımızı kastediyoruz. Bir bakıma, geleceği bir çeşit “lens” gibi düşünün; bugünü ve çevremizi nasıl gördüğümüzü şekillendiren bir bakış açısı. Gelecek perspektifi, sadece gelecekte ne olacağına dair bir tahmin değil, aynı zamanda bu tahminlere dayalı olarak bugünden nasıl adımlar atmamız gerektiğini anlamamıza yardımcı olur. İnsanlar olarak geleceği tahmin etmeye çalışma dürtümüz, tarihin çok eski dönemlerinden beri var. Ama bu tahminler sadece kişisel değil, toplumsal, ekonomik, hatta politik düzeyde…

Fito Jel Ne İşe Yarar? Toplumsal Cinsiyet ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış İstanbul’da, her gün farklı hayatlara dokunarak geçirdiğim zamanlarda, bazen bir şişe fito jel, bazen de sokaklarda gördüğüm küçük ayrıntılar bana çok şey anlatıyor. Çoğu insan, fito jel gibi basit bir ürünün aslında toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi büyük konularla nasıl bağlantılı olduğunu sorgulamaz. Ancak bir ürünün kullanımının, toplumsal eşitsizlikleri nasıl pekiştirebileceğini düşündüğümde, bu tür detayların çok önemli olduğunu fark ediyorum. Fito jel, belki de hiçbir zaman bu kadar derin bir anlam taşımadı. Fito Jel ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Bir ürün, kullanıcısına doğrudan bir fayda sağlarken,…

Enfluvir Süspansiyon Nasıl Hazırlanır? – Farklı Yaklaşımları Karşılaştırmak Konya’da yaşıyor ve hem mühendislik hem de sosyal bilimlerle ilgileniyorsanız, bazen hayatınızda en sıradan görünen sorular bile derinlemesine inceleme gerektirebilir. İşte bu yazı da, hem analitik hem de insani bakış açılarıyla bir soruyu ele alacak: “Enfluvir süspansiyon nasıl hazırlanır?” Tıbbi bir konu olan bu soru, ilk bakışta sadece basit bir hazırlama işlemi gibi görünebilir. Ancak, aslında bu soruyu farklı bakış açılarıyla ele almak, hem bilimsel hem de insani olarak ilginç sonuçlar doğurabilir. Bir mühendis olarak her şeyin neden-sonuç ilişkisine dayalı olduğunu düşünmek doğal. Ama insan yönümle de şunu soruyorum: “Peki, ya hastalar,…

En Çok Artvinli Hangi Şehirde? İzmir’de yaşayan, sosyal medyada aktif, gündem takibini seven biri olarak, Artvinli nüfusunun Türkiye’nin farklı köylerinden, ilçelerinden, şehirlerinden göç ederek İstanbul, Ankara gibi büyük metropol merkezlerine kaydığına dair duyumları çoğumuz almışızdır. Ama ya gerçekten de Artvinlilerin en yoğun olduğu şehir sadece İstanbul mu? Ya da Artvinlilerin sayıca daha fazla olduğu, hatta bu şehre ait bir topluluk oluşturan başka şehirler var mı? Bu soruları sordum ve araştırmaya başladım. Sonuçlar biraz şaşırtıcı oldu. Artvinliler Nerelerde Yoğunlaşıyor? Bence bu soruya kesin bir yanıt vermek, çok da kolay değil. Çünkü Artvinli nüfusunun Türkiye genelindeki dağılımını sayılarla ele almak, ya da…

E-devletten Hak Sahipliğine Nasıl Bakılır? Geçmiş, Bugün ve Gelecek Son yıllarda, e-devlet, hayatımızın önemli bir parçası haline geldi. Hızla gelişen dijitalleşme, birçok kamu hizmetine ulaşmayı kolaylaştırdı. Bunun içinde en dikkat çeken uygulamalardan biri de “hak sahipliği” sorgulama. Peki, e-devletten hak sahipliğine nasıl bakılır? Bu işlem, birçok insan için hayati bir öneme sahip, çünkü bazen maddi hakların, desteklerin ya da sosyal yardımların takip edilmesi gerekiyor. Bugün, e-devlet üzerinden hak sahipliği sorgulamak basit bir işlem gibi görünse de, bu sürecin geçmişi, bugünü ve geleceği üzerine düşündüğümde kafamda bazı sorular canlanıyor. Gerçekten kolay mı bu işler, yoksa teknoloji bu kadar erişilebilir olsa da…

DR2 Raporu Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Giriş: Sokakta Gördüklerimiz ve Toplumsal Cinsiyetin Yansıması İstanbul’un karmaşasında, her gün yeni bir şey görmek mümkün. Hangi semtte yürüdüğünüz, hangi duraktan bindiğiniz, toplu taşımada karşılaştığınız insanlar ve gittiğiniz mekanlar size bir toplumun farklı yönlerini, zıtlıklarını ve ikiliklerini gözler önüne serer. Sokakta, bazen kadınların peşinden bağıran, bazen ise gençlerin bir araya gelip dayanışma gösterdiği anlar, aslında toplumsal yapının ne kadar farklı dinamiklere sahip olduğunu gösteriyor. Bir gün metrobüste, yere oturan bir kadının yanında bir erkeğin ona yer vermemesiyle ilgili bir olayı izlerken, “DR2 raporu nedir?” diye sormak geldi içimden.…

Giriş: Toplumsal Bir “Hızlanma” Anlatısı ve Empatik Bir Sorgulama Bir gün kalabalık bir metro istasyonunda beklerken fark ettim ki herkes farklı bir “ivmeyle” yaşıyordu. Kimisi hızlı adımlarla tren peronuna yöneliyor, kimisi telefonuna gömülmüş gibi görünüyordu; ama içeride hepimiz aynı zaman çerçevesini paylaşıyorduk. Bu fiziksel gözlem ilk bakışta basit görünse de beni düşündürdü: “İvme kavramı nedir?” sorusunu sadece fiziksel bir terim olarak değil, toplumsal yaşamda bireylerin ve yapıların etkileşim biçimini anlamaya açan bir metafor olarak da nasıl kavrayabiliriz? Bu yazı, bu kavramı fiziksel tanımından çıkarak, toplumsal normlar, cinsiyet rolleri, kültürel pratikler ve güç ilişkileri bağlamında sosyolojik bir perspektifle analiz etmeye çalışacaktır.…

Muayyer Ne Demek TDK? Edebiyatın Dönüştürücü Gücüyle Bir Dil Yolculuğu Bir kelimeyi düşünün: tek bir ses, duruş ve anlam taşıyan bir yük. Dil, insanın düşünceyi dünyaya açtığı en derin kapılardan biridir. Kelimeler yalnızca anlam aktaran semboller değildir; tıpkı bir romanın sayfalarında dolaşan karakterler gibi, okurun zihninde anlatılar yaratır, sezgiler uyandırır, bir metnin içinde yaşayan yaşam parçaları haline gelirler. Bu bakışla başladığımızda, “Muayyer ne demek?” sorusu artık salt bir sözlük tanımı olmaktan çıkar; edebiyatın bağlamında kendi hikâyesini, çağrışımlarını, imgesel gücünü taşır. TDK’da yer alan biçimiyle ve köken itibarıyla ele alındığında muayyer/muhayyer kelimesi, tarihsel ve kültürel birikimin içinde beliren anlam katmanlarıyla edebi…