Kızartma Yağları Ne Yapılır? İşte, Herkesin Bilmediği (Ama Bilmeli Olduğu) Yöntemler
Hadi bakalım, bugün size önemli bir soruyla geldim: Kızartma yağları ne yapılır? Evet, evet, o hep “ahh bir daha kullanmam, çöpe atayım” dediğimiz yağlardan bahsediyorum. Her birimiz bir keresinde ya da belki de birden fazla kez, patates, tavuk ya da krokanın kızartıldığı yağa bakıp “Bunu atmam gerekmiyor mu ya?” diye sormuşuzdur. Ama, doğru yanıtı bulmak o kadar kolay değil. Neyse ki ben, soruların cevabını genelde evde bulmaya çalışan biri olarak (veya bulamayıp başkalarına sorarak), bu yazıda size her yönüyle kızartma yağlarını keşfedeceğiz. Hazır mısınız?
Kızartma Yağları Ne Yapılır? Kısacık Bir Giriş
Öncelikle, kızartma yağı deyince çoğu insanın aklına yağın yalnızca bir kez kullanılıp çöpe atılması gerektiği gelir. Ama sevgili okur, seni uyarıyorum: Kızartma yağına bakış açını değiştirmeye hazırsan, doğru yerdesin! İster kokusuyla seni etkilesin, ister kimyasal yapısıyla kafa karıştırıcı olsun, bir şekilde o yağı değerlendirmek mümkün. Ama tabii, hemen “yağ kullanımı” demek de başka sorunlara yol açabiliyor. Yani… “Kızartma yağını defalarca kullanmak ne kadar sağlıklı?” sorusu da kafanı kurcalıyorsa, buradan sağ salim geçebilmen için önce biraz mizah, sonra bir yudum bilgi verelim. Hazır mısın?
Yağlardan Efsane Geri Dönüşüm Hikayeleri Yaratmak
Kızartma yağları ne yapılır? Cevap kısa: Birçok şey yapılır, ama en önemlisi… geri dönüşüm! Hadi itiraf edelim, çoğumuz, o tavuk kanatları ya da krokanın o müthiş çıtırlığını elde etmek için yağları har vurup harman savuruyoruz, ancak geri dönüşümü gözden kaçırıyoruz. Peki, bu yağlar aslında nereye gider? Tabii ki çöpe! Ama bazı yaratıcı arkadaşlarımız bu konuda oldukça başarılı, hatta dönüp bakınca “Niye ben de bunu düşünmedim?” dediğimiz şeyler var.
1. Araba Parlatıcısı Yapılabilir!
Söylemesi tuhaf, ama gerçekten de o eski kızartma yağını araçlarınıza uygulayarak parlatıcı yapabilirsiniz. Bu işlem özellikle, özellikle eski model arabalar için çok işe yarıyor. Yani ne demek istiyorum? Eskiden “En son hangi kızartmayı yaptım?” diye düşünürken, şimdi her seferinde aracınızı nasıl parlatacağınızı hesaplıyorsunuz.
Düşünsenize, arabayı parlatmak için, o kızartma yağına bir yudum sirke, biraz da limon sıktığınızda karşınıza çıkan sonuç, insanı hayrete düşürebilir. Yağların kıvamını iyi ayarlamanız gerektiğini unutmayın ama tabii. Çünkü sonuçta, parlatıcı yerine arabaya leke bırakmak istemezsiniz, değil mi?
2. Zemin Temizleyici Olarak Kullanmak
Yağları temizliğe yönlendirmek! Bunu duyunca herkesin kafasında “Nasıl yani, yağla mı temizlik yapacağım?” sorusu beliriyor. Ama kesinlikle yapabileceğiniz bir şey. Kızartma yağınızın bozulmamış kısmını alıp, biraz karbonatla karıştırarak zemine uyguladığınızda harika bir temizleyici elde edebilirsiniz. Özellikle dökme yağların çok etkili olduğu, tavan arası gibi dar alanlarda işinizi görebilir.
“Yağla temizlik yapmak mı? Bunu mu yazıyorsun, sen?” demeyin, gerçekten de işe yarıyor. Tabii, sonra ortamda “Yağ kokusu var!” diye bir çığlık duyduğunuzda kimseyi suçlamayın.
3. Sabun Yapmak Mümkün!
Evet, yanlış duymadınız. Kızartma yağını sabun yapımında kullanmak mümkün. “Yağ sabun mu olur?” diyebilirsiniz. Ama evet, olur! Bunu yapmak biraz sabır gerektiriyor, ama el yapımı sabunlar için ideal bir malzeme. Fakat sabun yapma konusunda çok iddialı olmadan önce şunu hatırlatayım: Her kızartma yağı sabun üretimi için uygun değildir.
Çünkü yağ, kızartma işleminde zaten bir tür kimyasal değişime uğramıştır. Bu yüzden kullanmadan önce dikkatli olmalısınız. Ama çok sayıda blogger ve DIY (Do it Yourself) meraklısı, bu tekniği oldukça popüler hale getirdi. Kim demiş sabunun sadece doğal yağlardan yapılabileceğini?
4. Hayvanlara Yiyecek Olarak Verilebilir (Ama Dikkat Edin!)
Evet, çok ciddiyim. Kızartma yağını birkaç hayvan dostumuza verebilirsiniz. Ancak burada dikkat edilmesi gereken bir nokta var: Yağ, sadece küçük miktarlarda verilmelidir. Aksi takdirde, hayvanların sağlığına zarar verebilir. Tavuğunuzun kızartması ya da kedinizin balığı, yağla karışınca onların mideleri biraz şaşırabilir.
Ama eğer hayvan dostlarınız için biraz lezzet eklemek istiyorsanız, bir miktar sağlıklı yağ (zeytinyağı gibi) kullanmak daha doğru bir seçenek olacaktır. Kızartma yağını sadece ciddi bir ihtiyaç durumunda öneririm.
—
Kızartma Yağları Ne Yapılır? Ama Önce Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kızartma yağlarını değerlendirmeye başlamadan önce, birkaç güvenlik önlemi almanız gerektiğini unutmayın. İşte bazı önemli noktalar:
1. Yağların Tekrar Kullanılması
Bazı kızartma yağları birkaç kez kullanılabilir, bazıları ise bir kereyle sınırlıdır. Hangi yağı kaç kez kullanabileceğinizi anlamanın en iyi yolu, yağın ne kadar kirli olduğu ve içinde nelerin biriktiğini gözlemlemektir. Kızartma yağlarını sık kullanmak sağlık açısından pek uygun olmayabilir. Sağlık bakanlıklarının ve gıda uzmanlarının da üzerinde durduğu bir diğer önemli konu ise, yağı tekrar ısıttıkça içindeki toksik maddelerin artma ihtimalidir. Bir seferde birkaç kez kullanmak, genellikle iyi bir fikir değil.
2. Yağları Süzme Yöntemleri
Eğer kullanılmış yağı yeniden kullanacaksanız, süzme işlemi çok önemlidir. Yağın içinde kalan küçük yemek artıkları, lezzet ve sağlıklı bir kızartma için tehlikeli olabilir. Bu yüzden yağı süzmek, filtrasyon yapabilmek için ince bir bez veya süzgeç kullanmak iyi bir fikirdir.
—
Sonuç: Kızartma Yağları Ne Yapılır?
Beni tanıyorsanız, her zaman hayatın küçük mucizelerini ve eğlenceli taraflarını keşfetmeyi seviyorum. Ama sonuçta, her şeyin bir yeri ve zamanı var. Kızartma yağı konusunda da, doğru kullanım yöntemleriyle eski yağı değerlendirmek, hem çevreye hem de cebinize faydalıdır.
Ama unutmayın, her şeyin fazlası zarar. Yağları her zaman doğru şekilde kullanmaya özen gösterin. Yoksa tavuk kanatlarınız bir çığlık atıp, “Beni tekrar o yağa batırma!” diyebilir.